De droom van een belachelijke man door Fjodor Dostojevski

[Anna @akrasko97]

De droom van een belachelijke man door Fjodor Dostojevski – korte verhaal

Een kort verhaal van Fjodor Dostojevski uit 1877. Het begint met een man die door de straten van Sint-Petersburg loopt terwijl hij mijmert over hoe belachelijk zijn leven is, evenals het duidelijke gebrek aan betekenis of doel. …Er komt een heel bijzondere droom in voor over de val van een hele beschaving door één leugen… en een bijzondere ontknoping.

In het Nederlands: https://verbodengeschriften.nl/html/de-droom-van-een-belachelijke-man.html

(fragment) Als een laaghartige ziektekiem, als een pestbacil die hele koninkrijken aansteekt, zo stak ik die hele gelukkige en vóór mijn komst zondeloze aarde aan. Ze leerden liegen, werden dol op de leugen en ontdekten de betovering van de onwaarheid.

O, het begon aanvankelijk misschien onschuldig, met scherts, met koketterie, met een liefdesspel, misschien ook werkelijk met een bacil, maar die bacil van de leugen drong in hun harten door en viel in hun smaak. Daarop volgde spoedig de wellust, de wellust bracht de jaloezie voort, en de jaloezie de wreedheid… O ik weet het niet, ik herinner het me niet meer, maar gauw, al heel gauw werd het eerste bloed vergoten. Ze verwonderden zich erover en schrokken ervan, en ze begonnen uit elkaar te gaan en zich te verdelen.

Ze vormden groepen, maar tegen elkaar gericht. Er kwamen verwijten, beschuldigingen. Ze leerden de schaamte kennen en de schaamte bracht hen tot deugd. Het begrip van eer ontstond en elke groep verhief zijn eigen vlag. Ze begonnen de dieren te kwellen en de dieren trokken zich terug in de wouden en werden hun vijanden. Er ontstond een strijd om afscheiding, om apartheid, om de persoonlijkheid, om het mijn en dijn. Ze begonnen te spreken in verschillende talen. Ze leerden het leed kennen, kregen het leed lief, ze dorstten naar lijden en zeiden dat de waarheid alleen door lijden bereikt kon worden.

Toen verscheen de wetenschap. Toen ze slecht geworden waren begonnen ze te spreken over broederschap en menslievendheid en ze verklaarden deze ideeën. Toen ze misdadig geworden waren vonden ze de gerechtigheid uit en stelden hele wetboeken op om die gerechtigheid in stand te houden, en om zich ervan te verzekeren dat de wetten nageleefd werden richtten ze de guillotine op. Ze hadden nog maar een heel flauwe herinnering aan wat ze verloren hadden, in feite weigerden ze te geloven dat ze eens gelukkig en onschuldig geweest waren. Ze lachten zelfs om de mogelijkheid van hun vroegere geluk en noemden het een droom. Ze konden het zich zelfs niet in vormen en beelden voorstellen, maar, dit is het vreemde en verbazingwekkende: hoewel ze ieder geloof aan hun vroegere geluk, dat ze een sprookje noemden, verloren hadden, verlangden ze er zo hevig naar om gelukkig en onschuldig te zijn dat ze als kinderen voor dit verlangen bezweken, er een afgod van maakten, tempels oprichtten en hun eigen idee, hun eigen verlangen begonnen te aanbidden, terwijl ze tegelijkertijd volkomen overtuigd waren dat het onbereikbaar en onuitvoerbaar was, en ze bogen zich ervoor neer en aanbaden het onder tranen.

En toch, als het mogelijk geweest was terug te keren tot die staat van onschuld en geluk die ze verloren hadden en iemand ze plotseling weer daarop gewezen had en ze gevraagd had of ze ernaar terug wilden keren, dan zouden ze zeker geweigerd hebben. Ze gaven mij ten antwoord: “We mogen dan wel leugenachtig zijn, slecht en onrechtvaardig, we weten het en huilen er om en lijden er onder; we pijnigen en straffen onszelf misschien nog meer dan die barmhartige Rechter, Die over ons oordeelt en Wiens naam wij niet kennen. Maar wij hebben de wetenschap en door de wetenschap zullen wij de waarheid vinden, maar dan zullen wij haar bewust aanvaarden. Kennis is belangrijker dan gevoel, bewustzijn van het leven belangrijker dan leven zelf. De wetenschap zal ons wijsheid schenken, de wijsheid zal ons de wetten openbaren, en de kennis van de wetten van het geluk zijn belangrijker dan het geluk”.

Zo spraken zij, en na deze woorden begon iedereen meer van zichzelf dan van alle anderen te houden en ze konden inderdaad niet anders. Iedereen werd zo jaloers door de rechten van zijn eigen persoon, dat hij zijn uiterste best deed die bij anderen te beknotten en te vernietigen, en dat was het belangrijkste in zijn leven. De slavernij deed haar intrede, zelfs een vrijwillige slavernij: de zwakken onderwierpen zich gaarne aan de sterken, op voorwaarde dat de laatsten hen hielpen de nog zwakkeren te onderwerpen.

Er traden ook heiligen op die in tranen naar die mensen toegingen en ze wezen op hun hoogmoed, op het verlies van harmonie en maat en op hun verloren schaamtegevoel. Ze werden uitgelachen of gestenigd. Heilig bloed werd vergoten op de drempels van de tempels. Vervolgens traden er mensen op die zich begonnen af te vragen of het niet mogelijk was allen opnieuw zodanig bij elkaar te brengen zonder dat de een de ander in de weg stond terwijl toch iedereen zichzelf boven alle anderen lief bleef hebben, en of men op die manier niet met z’n allen in zoiets als een eensgezinde maatschappij zou kunnen leven. Om deze gedachte werden hele oorlogen gevoerd. Alle oorlogvoerenden waren er tegelijk vast van overtuigd dat de wetenschap, de wijsheid en het instinkt tot zelfbehoud de mens uiteindelijk zouden noodzaken zich aaneen te sluiten tot een eensgezinde en verstandige maatschappij, en om de zaak te bespoedigen trachtten de “wijzen” dus zo snel mogelijk iedereen die  “niet wijs” was, die namelijk hun idee niet begrepen had, zo gauw mogelijk uit te roeien opdat die de overwinning van hun idee niet in de weg zouden staan. …

Hele verhaal: : https://verbodengeschriften.nl/html/de-droom-van-een-belachelijke-man.html

Art: Alex Grey, Dispair

[Auteur]

Berichten