In het Spaans is “Vaquita” zoiets als “een koetje”. Ze leven in ondiepe lagunes in en rond de delta van de Colorado in het noorden van de Golf van Californië in Mexico. In gebieden dieper dan 30 meter wagen ze zich niet. Soms zijn ze zelfs te zien in gebieden zo ondiep dat hun rug boven het water uitsteekt. Ze leven er van vissen en inktvissen. De lokale bevolking noemt ze cochito’s, “varkentjes”. Het werd geobserveerd dat ze in kleine families van 10 leven. Een paar jaar terug was een groot alarm geslagen, omdat er maar 8 tot 10 individuen gezien was.
… Hoewel de kleinste bruinvis ter wereld, de vaquita of bruinvis uit de Golf van Californië (Phocoena sinus), voor het eerst wetenschappelijk werd erkend in de jaren vijftig, was de soort waarschijnlijk al lang daarvoor bekend bij vissers en inheemse volkeren in delen van de noordelijke Golf van Californië. … Interviews met lokale vissers en mensen die al lang in de Golf wonen, vertellen over een dier dat afwisselend ‘vaquita’ (kleine koe), ‘cochito’ (varkentje; Brownell 1982), of soms zelfs ‘duende’ (geest of elf; Norris en Prescott 1961)…
Het is een triest feit dat een groot deel van de geschiedenis en kennis van de inheemse volkeren van en nabij het schiereiland Baja verloren lijkt te zijn gegaan. We kunnen ons voorstellen dat de volkeren die nu Seri, Paipai, Kumeyaay, Cochimi, Cucapás, Kiliwa en Guaycura heten, tegenwoordig vaak sterk vermengd met andere stammen en westerlingen, prachtige herinneringen zouden hebben aan een kleine bruinvis in een uitgestrekte zee (https:// www.houstonculture.org/mexico/baja.html).
Operation “Miracle”
Inspanningen om vaquita-populatie te ondersteunen zijn voor mij inspirerend om te zien, hoe het samengewerkt kan worden voor het doel, die gezamenlijk gedragen is.
Al vanaf 1993 was de regering van Mexico al bezig met een aantal maatregelen. Eerst was het leefgebied van Phocoena sinus uitgeroepen tot een reservaat. Ik heb begrepen, dat het grootste gevaar voor de kleine bruinvis is niet eens overbevissing, maar de netten die door de vissers in het water gedumpt worden. Vaquita’s en andere zeebewoners raken erin verstrikt.
Ik vroeg een keer iemand die op grote oceaanschepen gevaren heeft over zeeafval. Hij legde uit, dat er zo veel overboord wordt gegooid, omdat er praktisch geen betaalbare mogelijkheid “aan wal” bestaat om plastic netten, maar ook legen vaten van brandstof voor de motoren in te leveren. In ieder geval, zonder extra daarvoor te betalen!
Later was de hele Mexicaanse Golf van Californië aangewezen als een Zero Tolerance Area (ZTA) voor alle illegale vissers. De vissers waren er niet mee eens, volgens berichten in de media ontstonden er gewapende groepen… piraten-vissers (?).
Toen ging er de marine van Mexico ook patrouilleren, en de natuurbeschermers beschermen.
UNESCO deed mee, zeer vermogende Amerkanen deden mee. Er was een wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd en een grote mediacampagne, die weliswaar berichtgeving uitsluitend “op het probleem” richtte.
Mexicaanse ambassadeur in de VS schreef eind vorig jaar over de inspanningen van Sea Shepherd:
“Met trots kunnen we melden dat vrouwen en mannen van verschillende Mexicaanse instanties hebben samengewerkt met kapiteins, bemanningen en wetenschappers van Sea Shepherd om een historisch jaar vast te leggen in de bescherming van onze oceanen. Samen herdefiniëren we wat het maatschappelijk middenveld over de hele wereld kan bereiken als professionaliteit, transparantie, vertrouwen en betrokkenheid worden toegepast op de complexe uitdagingen van de 21e eeuw.
Sea Shepherd debuteerde in januari met haar nieuwe schip, de M/V Seahorse, om de Zero Tolerance Area (ZTA) van het door UNESCO erkende toevluchtsoord Vaquita te beschermen. Het mandaat van het schip is om samen te werken met de minister van Marine om te voorkomen dat stropers illegaal vistuig inzetten waarmee het meest bedreigde zeezoogdier ter wereld, de Vaquita bruinvis, wordt gevangen. …”
Er is hoop… dat er niet weer een oorlog is tegen of voor iets. Maar dat we erkenning geven van de waarde van het dialoog, van respect voor de natuur en van alle volkeren, van het samenwerken. Voor al het leven.
Anna Krasko

Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Californische_bruinvis
Sea Shepherd https://seashepherd.org/2023/12/28/hope-for-2024/
Operation: Miracle ‘Operation Miracle’: Mexico’s campaign to save near-extinct vaquita porpoise • FRANCE 24
https://mastozoologiamexicana.com/therya/index.php/THERYA/article/view/1109/html_454
foto: https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/illegale-spooknetten-bedreigen-vaquitas
https://www.theyucatantimes.com/2017/04/saving-the-vaquita/amp