Spijt, schaamte en bekrachtingsoefeningen

In het kinderboek Pluk van de Petteflat van Annie M.G. Schmidt komt een personage voor dat ‘Spijtebijt’ heet. Het is een jongetje dat heel snel boos wordt en dan gaat bijten, maar direct daarna spijt heeft. Ik kan me dat heel goed voorstellen.

Dus in een bepaalde gemoedstoestand klopte het helemaal dat je ging bijten, maar even daarna denk je: was dat nodig? En je besluit in deze veel rustigere gemoedstoestand van niet. Als beloning voor al die wijsheid die je uiteindelijk dan naar boven wist te halen, krijg je een bak met schaamte over je heen.

Iemand die ik ken (en jullie ook), heeft wel eens gezegd dat je als de bom valt, eerst een kopje thee moet gaan drinken.
Voor het drinken van een kopje thee zijn best veel handelingen nodig. Ik bedoel méér dan voor een glaasje water drinken. En bovendien moet je wachten tot de thee is afgekoeld. Dit scheelt schaamte (en meer). En hier hebben we alweer een reden om niet lui te zijn. Uit luiheid wil ik nog wel eens voor water boven thee kiezen (ik denk dan ff snel de brand in mij te kunnen blussen, maar het lijkt eerder olie op het vuur). Steeds vaker lukt het om op tijd thee te zetten.

Ik heb ook wel eens een uitgebreid onderzoek naar schaamte gedaan. Volgens de oefeningen die ik van iemand kreeg. Het was heel moeilijk en zwaar. En daarom vond ik het ook rotoefeningen (wat het eigenlijk niet zijn). Na heel lang doorgaan op alle onderwerpen van schaamte, gebeurde er dit. Ik kreeg een soort van respect voor mezelf. En een soort mededogen. Ik begreep mezelf meer. Het leek wel of de schaamte een soort modder was, die iets wilde bedekken. En toen dat weg was, kwam ikzelf meer naar voren. (Ik deed deze oefeningen met iemand die heel geduldig en volhardend is en mijn thema’s precies zo voor mij uitsprak, zoals ik het wilde. Dus met precies de juiste woorden voor mij. Ik ben daarvoor eerst op zoek gegaan naar de juiste woorden.)

Ik zit volgens mij nog steeds op Bijten. Mijn abonnement is automatisch verlengd. Ik heb een soort wurgcontract ondertekend blijkbaar. Ik moet mijn tanden soms in iets zetten en bijten. Maar misschien bijt ik wel anders inmiddels. Want ik heb niet zo’n last meer van spijt en ook niet van schaamte.

De oefeningen waar ik het over heb, kun je alleen doen of in groepsverband (maar dan doe je ze óók alleen). Ik heb van die oefeningen een samenvatting/checklist gemaakt die een soort van combinatie zijn van Martijns woorden op 11/11 en dingen die hij eerder heeft gezegd (en één woord dat niet zo netjes is – maar wel duidelijk – van en voor mijzelf). Mogelijk heb je ook nog dingen waar je vanaf wilt en heb je hier wat aan. Je kunt hieronder een A4-tje downloaden. De vraag die mij hielp was:

Wat houdt je tegen om jezelf te zijn?

Als je niet jezelf kunt zijn, kan de schepper/bron/… in jezelf niet geboren worden.

Ik heb ook de oefeningen uit de samenkomst van 11/11 losgeknipt, zodat ik/je ze in me/je eentje kan doen. Het voelt niet goed om ze hier te delen, maar ze zijn in omloop.