Over oordelen en feiten

Overdenking

Eerst maar even dit hete hangijzer als feit vaststellen: WIJ OORDELEN!
Liefst zouden we dit massaal verbloemen, want oordelen is niet zoals ‘het hoort’. We onderzoeken dit fenomeen dus nauwelijks, omdat we anders aan onszelf moeten toegeven dat we oordelen, en dat is dan wel eerlijk, maar ook een pijnlijk besef in het proces van zelfkennis.

Op oordelen ligt namelijk een enorme ban. Het is bijna een vies woord en er wordt met afkeuring naar gekeken.
Het is ‘not done’, zeker niet in de kringen waar men zich graag schaart onder dat deel van de mensheid dat als ‘wakker’ wordt beschouwd, en dit vooral dan door zichzelf. En terwijl wij anderen vermanen om hun oordeel, oordelen wij er zelf vaak onbewust nog lustig op los. Het lijkt wel of het een deel van onze ‘aard’ is. En als we hier eerlijk naar kijken: dat is op dit moment ook nog zo. Laten we daarom eens onderzoeken en analyseren wat de mogelijke waarde is van oordelen, als we er nu toch nog niet onderuit komen.

Is oordelen werkelijk zó erg?
Oordeel is toch ook het hebben van een standpunt, zienswijze, optiek en/of een visie? We maken er toch ook onze afwegingen mee over de dingen die we om ons heen zien gebeuren?
Is oordelen vanuit dit licht bezien dan misschien niet juist een zinvolle tool om bij onszelf te peilen waar wij staan in ons proces van bewuste wording?
Want gelijktijdig stellen we met ons oordeel, met onze visie op een bepaald onderwerp, ook feiten vast en pas vanaf dát moment zal zich gaan bewijzen waar wij met onze huidige bewustzijnstoestand toe in staat zijn. Een oordeel verschaft ons immers tegelijkertijd ook in-zicht over onszelf, áls we daar tenminste acht op willen slaan. En precies dát in-zicht zal bepalen of we overgaan naar ver-oordelen, of dat we louter vaststellen wat er daadwerkelijk speelt en wat wij er zelf bij voelen.

Ver-oordeling komt voort uit achterliggende trauma’s en als we onszelf niet onderzoeken op het moment dat we een oordeel vellen, gaan we helaas voorbij aan de gelegenheid die ons wordt geboden; onze blik naar binnenslaan en onder de loep nemen wat dáár precies gebeurt. Een gemiste kans, elke keer weer!
Wat onopgemerkt ook vaak een veroordeling weergeeft, is de situatie waarbij mensen van anderen vinden dat ze oordelen. Op dat moment wordt over het hoofd gezien, dat dit op zichzelf ook weer een oordeel is over de handeling of uitspraak van de desbetreffende ‘boosdoener.’

Blijkbaar mag er niet gehandeld worden vanuit de tot dat moment bereikte bewustzijnsstaat. En dat is jammer, want ons oordelen geeft ons telkens interessante stof tot nadenken en onderzoek. Het verwerpen van oordelen staakt of tenminste vertraagt het dat proces en blokkeert zo de ont-wikkelingsgang en de groei naar meer (in) zicht. Zodra er een verwijt komt over oordelen, sluiten we iets af en blokkeren er een natuurlijk rijpingsproces mee. Het geforceerd niet uiten van oordelen veroorzaakt namelijk meer schade, omdat het geheimzinnigheid en uiteindelijk schijnheiligheid teweegbrengt, wat werkelijke openheid tegenhoudt.

Kortom, de conclusie mag zijn dat wij leren van onze oordelen. Een oordeel blijkt een prima hulpmiddel te zijn om bij onszelf te achterhalen of ze voortkomt uit oude trauma’s of een basis vormt van een constatering. Waarom zouden we er dan – meestal opgelegd door de algemene opinie – mee stoppen? Een gezond oordeelsvermogen helpt ons de realiteit vast te stellen. En dat is toch precies wat wij hier komen doen? Leren ‘zien’ wat hier aan de hand is….